ભારતના લાખો ગિગ વર્કર્સ આજે 31 ડિસેમ્બરના રોજ રાષ્ટ્રવ્યાપી હડતાલ પર છે. Swiggy, Zomato, Blinkit, Zepto, Flipkart, Amazon સહિત બધા મુખ્ય એપ આધારિત પ્લેટફોર્મના ડિલીવરી પાર્ટનર આજે પોતાને એપ ઓફ રાખશે. જેનાથી ન્યૂ ઈયર ઈવ પર સેવાઓમાં ભારે અવ્યવસ્થાની આશંકા છે. આ ઉપરાંત સ્વિગી (Swiggy) ના અમિતાભ બચ્ચન સાથે કરવામાં આવેલ 31 અને 1 કામ કરીને 6000 કમાવો જેવી જાહેરાતો પર ગિગ વર્કર્સના સંગઠન નારાજ છે.
હડતાળનુ આયોજન Indian Federation of App-Based Transport Workers (IFAT) ના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવે રહ્યુ છે. જેની સાથે અનેક રાજ્યોના યૂનિયન પણ જોડાયેલા છે.
આજની હડતાળની 10 મુખ્ય અપડેટ્સ
1. બધા એપ-આધારિત પ્લેટફોર્મ ઓફલાઈન રહેશે
ગિગ વર્કર્સે આજે સ્વિગી, ઝોમેટો, બ્લિંકિટ, ઝેપ્ટો, એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ જેવી એપ્સને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
2. મુખ્ય સ્થળોએ શાંતિપૂર્ણ વિરોધ
દેશભરના મેટ્રો શહેરો અને મુખ્ય બજારોમાં કામદારો શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરશે. ઘણી જગ્યાએ, કામદારો ભીડથી બચવા માટે ફક્ત એપ લોગ-ઓફ પર આધાર રાખી રહ્યા છે.
3. સારુ વેતન અને સલામતીની માંગ
કામદારોએ જણાવ્યું હતું કે વાજબી વેતન, સલામતી અને સામાજિક સુરક્ષા તેમની મૂળભૂત લોકશાહી માંગણીઓ છે.
4. ૨૫ ડિસેમ્બરની ફ્લેશ હડતાળ પછી પણ કોઈ વાટાઘાટો થઈ નથી
25 ડિસેમ્બરની ફ્લેશ હડતાળથી દેશભરમાં 50-60% ડિલિવરી ખોરવાઈ ગઈ, પરંતુ કંપનીઓએ સલામતી કે કામના કલાકો પર વાટાઘાટો કે સંમતિ આપી ન હતી.
5. 10 મિનિટના ડિલિવરી મોડેલને દૂર કરવાની માંગણીઓ તીવ્ર બની
વર્કર્સ કહે છે કે 10-20 મિનિટના ડિલિવરી સમય ખતરનાક દબાણ બનાવે છે, અકસ્માતો અને માનસિક તણાવમાં વધારો કરે છે. તેથી, તેઓએ આ મોડેલ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી છે.
6. અલ્ગોરિધમિક શોષણ અને મનસ્વી ID બ્લોકિંગના આરોપો
ઘણા યુનિયનોએ પ્લેટફોર્મ કંપનીઓ પર મનસ્વી ID બ્લોકિંગ અને અલ્ગોરિધમ-આધારિત દંડનો આરોપ લગાવ્યો છે.
7. ઓર્ડર દીઠ કમાણીમાં ભારે ઘટાડો
કામદારોના મતે, પ્રતિ કિલોમીટર અને ઓર્ડર દીઠ ચૂકવણીમાં ઘટાડો થયો છે. અંતર- અને સમય-આધારિત વળતરમાં પણ ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ઇંધણ અને અન્ય ખર્ચમાં વધારો થયો છે.
8. પ્રોત્સાહનો મેળવવા મુશ્કેલ, નિયમો બદલાયા
પ્રોત્સાહનો મેળવવાના નિયમો સતત બદલાતા રહે છે, જેના કારણે દૈનિક કમાણીમાં ઘટાડો થાય છે અને ૧૦ કલાકથી વધુ કામ કરવાની જરૂર પડે છે.
9. અમિતાભ બચ્ચન અને અન્ય સેલિબ્રિટી જાહેરાતો સામે વાંધો
ગિગ વર્કર્સ સંગઠનો સ્વિગીની અમિતાભ બચ્ચન દર્શાવતી જાહેરાતોથી ગુસ્સે છે, જેમ કે “31 અને 1 કાર્યો કરીને 6000 રૂપિયા કમાઓ.” તેમનું કહેવું છે કે આ જાહેરાતો ખોટા વચનો આપે છે અને વાસ્તવિકતા (ઓછી કમાણી, વધુ પડતું કામ અને અલ્ગોરિધમિક દબાણ) છુપાવે છે, જેના કારણે કામદારોમાં અસંતોષ અને હડતાળ થાય છે, જે 31 ડિસેમ્બરના રોજ દેશવ્યાપી હડતાળ દ્વારા પુરાવા મળે છે.
10. IFAT રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ શેખ સલાહુદ્દીનનું નિવેદન
IFAT રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ શેખ સલાહુદ્દીને કહ્યું કે આ માત્ર વિરોધ નથી, પરંતુ શોષણ સામે ગિગ વર્કર્સના જીવન અને ગૌરવ માટે લડાઈ છે.
આ હડતાલ શા માટે જરૂરી છે?
ગિગ વર્કર્સ કહે છે કે 10-20 મિનિટનું ડિલિવરી મોડેલ કામદારો પર ખતરનાક દબાણ લાવે છે, જેનાથી માર્ગ અકસ્માતોનું જોખમ વધે છે. વિલંબની જવાબદારી હંમેશા ડિલિવરી એજન્ટ પર આવે છે. અલ્ગોરિધમ આધારિત દંડ અને ID બ્લોકિંગ આજીવિકાને અસર કરે છે.
ભારતના પ્રથમ મહિલા-આગેવાની હેઠળના રાષ્ટ્રીય ગિગ વર્કર્સ યુનિયન, ગિગ અને પ્લેટફોર્મ સર્વિસીસ વર્કર્સ યુનિયને, શ્રમ મંત્રી મનસુખ માંડવિયાને પત્ર લખીને મજૂર અધિકારો, સામાજિક સુરક્ષા અને સલામતીના પગલાંથી કામદારોના વ્યવસ્થિત બાકાતને દૂર કરવા માટે તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરી છે.
યુનિયન કેન્દ્ર સરકારને ઔદ્યોગિક વિવાદ કાયદા હેઠળ ત્રિપક્ષીય વાટાઘાટો દ્વારા આ મુદ્દાને ઉકેલવા વિનંતી કરી રહ્યું છે. GIPSWU કહે છે કે જો ગિગ વર્કર્સનું શોષણ ચાલુ રહેશે, તો ભારતનો આર્થિક વિકાસ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
